Over het mentorschap

Mentorschap

Veel mensen kunnen vanwege hun lichamelijke of geestelijke beperking niet goed voor hun eigen belangen opkomen. Zij hebben daarvoor hulp van andere mensen nodig. Het betreft een groeiend aantal mensen. Ondermeer mensen met een verstandelijke beperking, psychiatrische aandoening of dementie. Vaak krijgen zij hulp van een partner of van een naast familielid. Echter, indien er geen familie is of als het is onduidelijk wie van de familieleden het beste de belangen kan waarnemen, wordt er een mentor benoemd. Dit kan alleen door tussenkomst van de kantonrechter.

Op grond van de benoeming is de mentor vervolgens bevoegd om de betreffende persoon te vertegenwoordigen en om diens belangen te beschermen. Het gaat over zaken op het gebied van de zorg en andere immateriële zaken. Een mentor is dus dé vertegenwoordiger van de cliënt en neemt in samenspraak met hem of haar beslissingen. De mentor heeft een onafhankelijke positie tegenover de zorgverlener(s). Het mentorschap is sinds 1995 verankerd in de wet. Desondanks is het mentorschap bij veel mensen nog een betrekkelijk nieuw en onbekend fenomeen.

Mentorschap Nederland

De 11 regionale stichtingen mentorschap hebben de vereniging Mentorschap Nederland (MN) gevormd voor kennisdeling, kwaliteitsbevordering en kwaliteitsborging. Er wordt gewerkt met een kwaliteitssysteem. Daarin zijn opgenomen een model procesbeschrijvingen, een gedragscode en de uitgangspunten voor scholing en begeleiding voor mentoren. Dit systeem is erop gericht om geschikte personen te vinden, die als vrijwillige mentor willen gaan werken. Ook is het systeem erop gericht om in goede scholing en ondersteuning te voorzien en goed toezicht te houden op een adequate uitvoering van het mentorschap. Het kwaliteitssysteem kent normen waar alle leden van MN zich aan hebben verbonden en waarmee aan betrokkenen kan worden getoond wat men mag verwachten. Voor het externe toezicht is een onafhankelijke commissie in het leven geroepen. De leden van deze Commissie van Toezicht op Kwaliteit zijn door de rechtspraak benoemd. Hiermee wordt voldaan aan de wettelijke kwaliteitseisen voor professioneel mentorschap.

Profiel van de mentor

Mensen, die een mentor nodig hebben, bevinden zich in een kwetsbare positie. De mentor moet dus vele vaardigheden en capaciteiten bezitten om de cliënt goed te vertegenwoordigen. Een goede voorbereiding met scholing en gerichte bemiddeling is daarom noodzakelijk. Als daarna het contact gelegd is tussen de cliënt en de mentor en het wederzijds voldoende ‘klikt’ kan de uitoefening van het mentorschap starten. Met de benoeming door de kantonrechter is vervolgens een en ander ook formeel goed geregeld. Een ander belangrijk aspect van kwaliteit is de tijd die de mentor beschikbaar heeft voor zijn of haar cliënt. Van elke mentor wordt verwacht om minstens eens 1x per maand op bezoek bij zijn cliënt te gaan. In de praktijk is dit vaker en in veel gevallen is er zelfs wekelijks contact. Bovendien is de vriendschappelijke band, die in de loop van de tijd wordt opgebouwd, voor veel cliënten van grote waarde.

Kerncijfers

Op dit moment zijn er meer dan 2000 mentoren actief voor ruim 2300 cliënten. Een aantal is nog in opleiding en/of wordt nog aan een cliënt gekoppeld. De regionale organisaties zoeken om in het groeiend aantal aanvragen te voorzien in 2017 400 a 500 nieuwe mentoren.